Hallux valgus, ook wel een grote teen afwijking genoemd, is een veelvoorkomende voetaandoening. Ontdek de oorzaken, symptomen en effectieve behandelmethoden, inclusief hoe barefoot schoenen kunnen helpen bij preventie en herstel.
Een Hallux Valgus of bunion komt in de westerse wereld voor bij ongeveer 30% van de volwassen bevolking. Hoewel de ernst verschilt, is de impact vaak groot: een pijnlijke knobbel, moeite met schoenen vinden en minder stabiliteit.
In dit artikel duiken we in de oorzaken (is het écht alleen erfelijkheid?) en leggen we uit wat je zelf kan doen om de scheefstand aan te pakken.
Een Hallux Valgus is een progressieve voetafwijking waarbij de grote teen scheefgroeit in de richting van de andere tenen. Dit drukt het gewricht aan de basis van de teen naar buiten, wat een pijnlijke, vaak ontstoken knobbel veroorzaakt. Een hallux valgus kan leiden tot pijn bij het lopen, moeite met het vinden van passende schoenen en instabiliteit van de voet.
Het probleem komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en de kans op klachten neemt toe naarmate we ouder worden.
Er wordt vaak gewezen naar één schuldige, maar meestal is het een combinatie van factoren:
"Mijn (groot)moeder had het ook," is een veelgehoorde opmerking. Hoewel er wetenschappelijk onderzoek is dat suggereert dat een Hallux Valgus erfelijk is (1), is er nog geen specifiek Hallux Valgus gen gevonden. Wel erf je vaak de laksheid van gewrichtsbandjes of hypermobiliteit, wat de voet gevoeliger maakt voor vervorming.
Verkeerde schoenen en/of hoge hakken zijn vaak een grote boosdoener. We gebruiken bewust niet de term "smalle schoenen". Het gaat immers meer over de vorm van de schoen dan de effectieve breedte.
Het probleem met klassieke schoenen: Bij 90% van de schoenen ligt het langste punt van de schoen in het midden. Onze voeten zijn echter het langst bij de grote teen. Hierdoor wordt de grote teen constant naar binnen geduwd.
De oplossing: Een barefoot schoen heeft de anatomische vorm . Dit betekent dat de schoen de vorm van een gezonde voet volgt. Je tenen krijgen de ruimte om te spreiden, wat zorgt voor meer stabiliteit en minder druk op het gewricht.
Een platte voet of een afwijkende voetboog kan de druk op de grote teen verhogen. Ook ontstekingsaandoeningen zoals reumatoïde artritis kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van Hallux Valgus.
Onderzoek op het eiland Sint-Helena (1965) liet zien dat in een gemeenschap die grotendeels op blote voeten liep, slechts 2% een Hallux Valgus had. Bij de groep die wél schoenen droeg, steeg dit bij vrouwen naar maar liefst 48%. (2) Ook onderzoek naar middeleeuwse skeletten toont aan dat de afwijking pas explodeerde toen modieus, puntig schoeisel zijn intrede deed. (3, 4)
Conclusie: Je kan dus een eventuele aanleg hebben, maar je schoenkeuze bepaalt vaak of het probleem zich daadwerkelijk ontwikkelt.
Ook We stellen vast dat de vorm van de schoen meestal als een kleinere oorzaak wordt beschouwd in het ontstaan van een Hallux Valgus. Daarnaast wordt erfelijkheid dikwijls gezien als de hoofdoorzaak van dit probleem. Wordt er echter niets iets over het hoofd gezien?
Wetenschappelijke studies (6, 7) tonen aan dat een niet-operatieve behandeling vaak vergelijkbare resultaten geeft als chirurgie, maar met minder complicaties en lagere kosten:
Zolang je klassieke schoen draag (en je tenen blijft samenduwen), zijn alle volgende stappen eigenlijk zinloos! Barefoot schoenen (minimalistische schoenen) zijn essentieel voor herstel:
Brede toe-box: je tenen kunnen natuurlijk spreiden & vermindert de druk op de grote teen en je pijnlijke knobbel.
Geen hak (zero-drop): je voet staat in een natuurlijke, neutrale positie.
Dunne zool: stimuleert de voetspieren en de doorbloeding.
Door barefoot schoenen te dragen, krijgen je voeten de kans om terug te keren naar hun natuurlijke vorm en functie. Ontdek hoe je de juiste maat barefoot schoenen bepaalt.
Teenspreiders helpen de grote teen terug naar zijn natuurlijke positie. Ze verminderen de druk op de knobbel en verbeteren de uitlijning van de gehele voet. Begin met korte periodes en bouw dit rustig op.
Sterke voetspieren kunnen de scheefstand stabiliseren en zelfs verbeteren. Enkele eenvoudige oefeningen voor thuis:
Tenen spreiden: probeer je tenen bewust uit elkaar te duwen.
De knikker-oefening: pak kleine voorwerpen op met je tenen.
Voetgymnastiek: Rol met je voetzool over een tennis- of massagebal
Teenlifts: Til alleen je grote teen op terwijl de andere tenen op de grond blijven.
Wil je een professioneel en volledig schema? De specialisten van Voetentraining hebben specifieke programma's ontwikkeld:
Oefenprogramma Hallux Valgus via Voetentraining →
Een Hallux Valgus is vervelend, maar je staat niet machteloos. Door de combinatie van brede barefoot schoenen, teenspreiders en gerichte oefentherapie geef je jouw voeten de kans om te herstellen.
Bij extreme pijn of twijfel is het altijd verstandig om een podoloog of orthopeed te raadplegen.
Fancy shoes and painful feet: Hallux valgus and fracture risk in medieval Cambridge, England
Hallux valgus - a case for a physiotherapist or only for a surgeon? Literature review
